Vrijstelling van het vasten


Kwestie:
Reizen, zwangerschap, het zogen van een baby, ziekte, ouderdom, vrees om te overlijden, gedwongen worden om te ontvasten volgens de aangegeven normen van de islamitische wetgeving (al-ikrah al shar’i), lichtzinnigheid en jihad zijn geldige redenen om niet te vasten. Iemand die niet vast om één van deze redenen begaat geen zonde. Het is wel verplicht om de dagen in te halen als het excuus is opgeheven.
[Qanoone Shari’at]
Voor de reiziger:Kwestie:
Met reizen wordt de aangegeven norm volgens de islamitische wetgeving bedoeld. De intentie om op reis te gaan waarbij de af te leggen afstand van vertrek tot aankomst 3 dagen duurt. Ongeacht een persoon de reis voor iets onwettigs heeft ondernomen.
[Dur al-Mukhtar]

Volgens de islamitische wetgeving wordt iemand pas een reiziger genoemd wanneer deze 57,5 mijl heeft afgelegd (ongeveer 92 km.) vanaf zijn woonplaats.
[Fatawa Rizwiyyah, deel 8, blz. 270]
Kwestie:
Indien een persoon overdag heeft gereisd (in staat van vasten), dan zal deze reis geen excuus zijn om de vasten te verbreken. Er zal geen boetedoening vereist zijn als dit toch mocht gebeuren, maar de persoon begaat hiermee wel een zonde. Als de persoon de vasten heeft verbroken alvorens het ondernemen van de reis, dan is er wel boetedoening vereist. In geval de persoon overdag heeft gereisd en naar huis was teruggekeerd, omdat hij iets was vergeten en thuis aangekomen de vasten heeft verbroken, dan is de boetedoening noodzakelijk (Wajib).
[Fatawa Alamgiri, Bahare Shari’at]

Kwestie:
Als een reiziger alvorens de islamitische middag is teruggekeerd van zijn reis, terwijl hij nog niets had gegeten, dan zal het noodzakelijk (Wajib) zijn om de intentie voor de vasten te vormen.
[al-Jauhara, Bahare Shari’at]

Kwestie:
Voor de reiziger en medereizigers is het beter om te vasten als dit geen kwaad kan. Indien dit niet zo is, dan is het juist beter om niet te vasten.
[Dur al-Mukhtar]
Zwangerschap:Kwestie:
Een zwangere- of zogende vrouw is vrijgesteld van het vasten indien er gegronde vrees bestaat dat haar leven of dat van het kind in gevaar loopt. Dit geld voor zowel de moeder als de zoogvrouw ook al is de zoogvrouw in dienst om het kind tijdens de Ramadan te zogen.
[Dur al-Mukhtar, Rad al-Muhtar, Bahare Shari’at]

Ziekte:Kwestie:
Bij een sterke vermoeden dat de ziekte zal toenemen, een langdurige herstel aan de orde is, er een gegronde vrees om ziek te worden is of een sterk vermoeden dat de dienaar of dienares sterk zal afzwakken, zal een ieder van hen vrijgesteld zijn voor de vasten op die bewuste dag.
[al-Jauhara, Dur al-Mukhtar, Bahare Shari’at]

In deze kwesties is het noodzakelijk dat er een sterk vermoeden is. Het denken alleen of een illusie hebben is niet voldoende.

Kwestie:
Een sterk vermoeden kan op 3 manieren worden verkregen:

– Afhankelijk van duidelijke symptomen
– Afhankelijk van de ervaring van een persoon
– Afhankelijk van het doktersadvies. De arts moet deskundig en moslim zijn. Bovendien mag hij zich niet bezig houden met zonden.

Als er geen duidelijk symptomen zijn of de persoon is niet ervaren noch is er een doktersadvies, dan is het niet toegestaan om de vasten te laten. Het verbreken van de vasten slechts op basis van gedachten en illusies of op advies van een niet islamitische- of zondige arts vereist boetedoening.
[Rad al-Mukhtar, Bahare Shari’at]
Tegenwoordig houden de meeste islamitische artsen zich bezig met zonden. Mocht dit geenszins blijken, dan is het treffen van een deskundige arts uiterst zeldzaam. Het advies van zulke artsen is niet betrouwbaar en het navolgen ervan om de vasten te laten of verbreken is niet toegestaan. Het is gebleken dat bij elk voorval een negatief advies wordt uitgebracht om niet te mogen vasten. Vaak is er geen onderscheidingsvermogen om te toetsen of de vasten wel of niet schadelijk is voor de gezondheid.
[Qanoone Shari’at]

Kwestie:
Als er gegronde vrees bestaat om te overlijden of de gemoedstoestand kwijt te raken bij extreme honger of dorst, dient er niet te worden gevast.
[Fath al-Qadir, Fatawa Alamgiri, Bahare Shari’at]

Beten en dergelijken:
Kwestie:
Bij een slangenbeet waardoor het leven in gevaar loopt dient de vasten verbroken te worden.
[Rad al-Muhtar, Bahare Shari’at]
Ouderdom:
Kwestie:
Een hoogbejaarde persoon die met de dag afzwakt en niet in staat is om te vasten noch in staat zal zijn om te vasten is hiervan vrijgesteld. Het is noodzakelijk (Wajib) voor die persoon om voor elke vastendag een compensatie (Fidya) te geven. Dat staat gelijk aan 2 maal daags 1 behoeftige persoon te voeden tot verzadiging. Het is ook toegestaan om voor elk vastendag het bedrag gelijk aan de Sadaqah al-Fitr aan de behoeftige te geven.
[Dur al-Mukhtar, Fatawa Alamgiri, Bahare Shari’at]
Kwestie:
Indien een bejaarde persoon niet kan vasten in de zomer vanwege de warmte, maar dit wel in de winter zou kunnen, dan mag de vasten worden verbroken en is hij/zij verplicht om in plaats hiervan in de winter te vasten.
[Dur al-Mukhtar, Bahare Shari’at]

Kwestie:
Als een persoon na het geven van de compensatie (Fidya) weer is aangesterkt , waardoor het vasten weer mogelijk is, dan zijn de gemiste vastendagen noodzakelijk (Wajib) om in te halen. De compensatie wordt dan beschouwd als vrijwillige liefdadigheid.
[Fatawa Alamgiri, al-Nihayah, Bahare Shari’at]

Kwestie:
Namens een ander persoon kan niet worden gevast, noch kan het gebed (Salat, Namaaz), namens een ander persoon tot stand gebracht worden. Echter kunnen de verkregen beloningen hiervan wel aan anderen worden overgedragen.
[al-Hidaya, Fatawa Alamgiri, Dur al-Mukhtar, enz.]
Kwestie:
Het intentioneel in acht nemen van een vrijwillige vastendag maakt plicht. Het inhalen hiervan is noodzakelijk (Wajib) indien dit wordt verbroken. Eveneens is het inhalen noodzakelijk (Wajib) als het wordt verbroken door de aanvang van menstruatie.
[al-Hidaya, Dur al-Mukhtar, enz.]
Kwestie:
Als een persoon op de beide dagen van ‘Ied of op de dagen van Tashreek (11e, 12e,13e van dzul-Hijjah) de vrijwillige vasten in acht heeft genomen, dan is het verbreken van de vasten noodzakelijk (Wajib). Het inhalen hiervan is eveneens niet noodzakelijk (Wajib) tenzij er een plechtige belofte is afgelegd om te vasten. Het is dan noodzakelijk (Wajib) de belofte na te komen, maar dan op andere dagen.
[Rad al-Muhtar, Bahare Shari’at]
Kwestie:
Het is toegestaan om een vrijwillige vastendag te verbreken voor de gastvrijheid op voorwaarde dat men het volste vertrouwen heeft het op een andere dag in te halen en dat het verbreken gebeurd alvorens het intreden van de islamitische middag. Hierna kan dit niet meer. Echter bij ontevredenheid van de ouders kan de vasten alvorens de namiddag (Asr) nog worden verbroken. Hierna is dit niet meer mogelijk.
[Fatawa Alamgiri, Rad al-Muhtar]
Kwestie:
Als een persoon een vrijwillige vastendag in acht heeft genomen, maar naar een uitnodiging moet gaan, dan mag de vasten verbroken worden alvorens de aanvang van de islamitische middag. Deze vastendag dient wel ingehaald te worden.
[Qanoone Shari’at]
Kwestie:
Een vrouw dient niet zonder de toestemming van haar echtgenoot een vrijwillige vastendag of een vastendag naar aanleiding van een belofte of eed in acht te nemen. Mocht dit echter wel gebeuren, dan heeft de echtgenoot het recht om dit te laten verbreken. Het is dan wel noodzakelijk (Wajib) om deze vastendag in te halen. Bij het inhalen hiervan dient ze wel toestemming te vragen aan haar echtgenoot. Bij een niet bezwarende echtgenoot mag ze ook vasten zonder zijn toestemming. Mocht haar echtgenoot het vasten verbieden, dient ze toch deze in te halen.
Voor de vastendagen van de Ramadan of de gemiste vastendagen hiervan heeft ze geen toestemming nodig van haar echtgenoot. Mocht de echtgenoot haar hiervan weerhouden, dan dient ze toch de vasten hiervan in acht te nemen.
[Dur al-Mukhtar, Rad al-Muhtar]
Kwestie:
Mocht de vasten niet in acht genomen kunnen om welke reden dan ook, dan is het vasten verplicht nadat de oorzaak is opgelost.
[Dur al-Mukhtar]

Bronvermelding : Qanoone Shari’at Dur al-Mukhtar Fatawa Rizwiyyah, deel 8, blz. 270 Fatawa Alamgiri al-Jauhara Dur al-Mukhtar Rad al-Muhtar Qanoone Shari’at